| 'Waar komt de chocola vandaan?' |
|
| Waarom in de Hortus ontdekken waar chocola vandaan komt? |
Het huidige voedselaanbod in Nederland bestaat uit veel producten die afkomstig zijn uit het buitenland. Deze producten zijn zo ingeburgerd dat mensen vaak nauwelijks iets weten over de herkomst en geschiedenis ervan. We staan er niet meer bij stil dat ontbijtkoek en speculaas kruiden bevatten die afkomstig zijn van bomen uit Indonesië en die vroeger uiterst kostbaar waren. Of dat de doodgewone aardappel oorspronkelijk een Zuid-Amerikaanse plant is. Aan veel van deze alledaagse plantaardige producten ligt een geschiedenis ten grondslag van relaties tussen Nederland en andere continenten die al evenmin algemeen bekend is.
De Hortus is een levend museum met ruim 4000 soorten planten uit alle delen van de wereld. In de Hortus groeien de planten waarvan deze alledaagse producten gemaakt worden. Juist de aanwezigheid van de levende planten en de verschillende klimaten maken de Hortus een zeer bijzondere locatie voor natuur- en milieueducatie. Educatie is één van de speerpunten van de Hortus. Vanaf 2000 is de educatie aan leerlingen van het primair onderwijs gestart. |
|
| De opzet van 'Waar komt de chocola vandaan?' |
| De Hortus en het Amsterdams Natuur en Milieu Educatie Centrum (ANMEC) hebben in een samenwerkingsverband de inhoud en methode van het educatieproject 'Waar komt de chocola vandaan?' ontwikkeld. Het programma sluit aan bij de belevingswereld van de leerlingen, bij de kerndoelen van het primair onderwijs en bij de leermethode 'Leefwereld' die door ca. 75% van de Amsterdamse scholen wordt gebruikt voor natuur- en milieueducatie. |
|
| DOELSTELLING |
|
| Doelstelling kwalitatief |
De Hortus wil bereiken dat bij de kinderen die aan het project deelnemen een bewustzijn ontstaat dat achter planten en producten die op een vanzelfsprekende wijze in ons voedselpakket zitten, een boeiende geschiedenis schuilt en dat het huidige Nederlandse assortiment van nutgewassen, medicinale gewassen en siergewassen een samenstelling is vanuit nagenoeg alle continenten van de wereld. De Hortus wil dat zij zich bewust worden dat de Nederlandse welvaart van vandaag ook een oorsprong vindt in het in cultuur brengen van en de handel in gewassen van andere continenten. De Hortus wil bereiken dat de kinderen zich bewust worden van de noodzaak van duurzame en eerlijke productie en handel.
Op de lange termijn willen we dat de doelstellingen zoals hierboven beschreven, beklijven en dat het een levenshouding wordt, waardoor men vanzelfsprekend kritisch en zorgvuldig omgaat met het milieu en de medemens. Zowel nu, in de directe leefomgeving (beplanting van plantsoenen dicht bij het huis, boodschappen doen), als later als de kinderen zelf volwassen zijn. |
|
| Doelstelling kwantitatief |
| Het programma wordt jaarlijks uitgevoerd van september tot en met april. Dat betekent dat er ongeveer 28 weken wordt lesgegeven aan 6 klassen per week. Als het programma is volgeboekt, vinden er dus ongeveer 168 schoolbezoeken plaats van 84 verschillende klassen. Bij een gemiddelde van 20 leerlingen per klas, kan de Hortus bijna 1700 leerlingen per jaar bereiken. |
|
| METHODE |
|
| Uitgangspunten |
Aan de methode en werkwijze van het educatieproject zijn een aantal belangrijke eisen gesteld: het moet interactief zijn zodat de bijdrage van de kinderen even groot of groter is dan die van de docent. Ook moet het een bijzondere belevenis worden waarbij de leerlingen op een speelse manier iets leren. Het project kent vier pijlers.
- Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en willen de wereld ontdekken. Daarom zijn er twee ‘ontdektochten’ door de tuin en kassen ontworpen. Bij deze speurtochten verzamelen de leerlingen zelf informatie, gebruiken ze hun zintuigen en voeren ze praktische opdrachten uit.
- Kinderen bereik je het best als je aasluit bij hun belevingswereld. Muziek speelt daarom in de gezamenlijke inleiding van de ontdektochten een rol. De producten die besproken worden, kennen de leerlingen van hun eigen dagelijkse gebruik.
- Onderwijs in kleine groepjes vergroot de betrokkenheid van de leerlingen. De ontdektochten worden in groepjes van maximaal 5-6 leerlingen gedaan.
- Herhaling is de basis van elk leren. Heel bewust is er voor gekozen de groepen twee keer naar de Hortus te laten komen. Een Hortusbezoek wordt zo geen eenmalige bliksemervaring.
|
|
| De lesonderwerpen - meer dan chocola alleen |
Met het project willen we zo dicht mogelijk aansluiten bij de belevingswereld van kinderen. Daarom zijn vijf planten/producten gekozen die in elk huishouden te vinden zijn, maar oorspronkelijk niet uit Nederland komen en (op de aardappel na) nog steeds buiten Nederland verbouwd worden.
De hoofdonderwerpen zijn cacao, koffie, thee, rijst en aardappel. Naast deze vijf producten worden ook andere etenswaren uit de tropen nader bekeken en geproefd: banaan, papaja, bamboe, kokosnoot, vanille en kaneel. De keuze van deze producten is binnen de context van de leermethode "Leefwereld" te plaatsen. Het sluit aan bij: aardrijkskunde, geschiedenis, economie, duurzame productie en handelsbetrekkingen tussen landen. |
|
| Uitvoering - zo ontdekken de leerlingen waar chocola vandaan komt |
De leerlingen worden bij de entree opgewacht en meegenomen naar de Palmenkas. Daar wordt gestart met een klassikale inleiding, die eindigt met de Hortus-rap. Het volgende uur maken de leerlingen in kleine groepjes met een Hortusbegeleider een ontdektocht door de tuin. Onderweg vinden ze allerlei voedselplanten waaraan ze mogen ruiken, voelen en proeven. De ontdektocht eindigt klassikaal in de Palmenkas waar de klas de opdracht krijgt om voor het volgende bezoek een rap of een collage te maken over planten die niet uit Nederland komen.
In het klassikale gedeelte van het tweede bezoek worden de raps en collages bewonderd. Vervolgens maken de leerlingen een tweede ontdektocht, waarin weer andere planten centraal staan. Ook de tweede ontdektocht eindigt met een gezamenlijke afsluiting in de Palmenkas.
Wilt u ook met uw groep naar de Hortus komen om te ontdekken waar chocola vandaan komt? Meld u dan aan voor het educatieproject.
|
|
| Terug naar basisonderwijs |
